Sedno
Gnojówka z pokrzywy to przefermentowany w wodzie wyciąg z młodych pędów, czyli nawóz głównie azotowy. Robi się ją z 1 kg ziela na 10 l deszczówki, fermentuje 2-3 tygodnie i rozcieńcza 1:10 przed podlewaniem. Służy roślinom żarłocznym w fazie wzrostu. Cebuli, czosnku, roślin strączkowych i kwasolubnych nie podlewaj.
Co daje roślinom gnojówka z pokrzywy?
Przede wszystkim łatwo przyswajalny azot, który napędza wzrost liści i pędów. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) zawiera go 3-4% w suchej masie, a potasu 2-3% (dane dlaroslin.pl). Potas jest więc w gnojówce obecny, ale to azot gra tu pierwszą rolę.
Do tego dochodzą mikroelementy: żelazo, wapń, magnez, krzem, mangan i cynk. Żelazo i magnez mają znaczenie przy chlorozie, czyli żółknięciu liści mimo podlewania.
Dawaj ją roślinom w fazie wzrostu liści, najlepiej wiosną. W pełni kwitnienia lepszy jest nawóz bogatszy w potas.
Jak zrobić gnojówkę z pokrzywy?
Pojemnik ma mieć co najmniej 12 l, bo pokrzywa z wodą potrzebuje zapasu miejsca. Naczynie nie może być metalowe, a według części poradników także ocynkowane ani betonowe.
| Surowiec | Ilość na 10 l wody |
|---|---|
| Świeża pokrzywa | 1 kg |
| Pokrzywa suszona | 200 g |
- Zetnij młode pędy i włóż je do plastikowego wiadra lub beczki.
- Zalej wodą: najlepiej deszczówkę ze zbiornika, ewentualnie odstałą wodę z kranu.
- Przykryj pojemnik gazą, siatką, włókniną albo przedziurawioną folią.
- Mieszaj raz dziennie, bo fermentacja wymaga tlenu.
- Po 2-3 tygodniach sprawdź, czy płyn przestał się pienić i bąblować. To znak, że fermentacja się skończyła. W upale gotowa bywa wcześniej.
- Przecedź gotową gnojówkę. Jest ciemnozielona lub brunatna i pachnie intensywnie.
Kiedy i gdzie zbierać pokrzywę?
Najlepsze są pędy o wysokości 20-40 cm, zebrane przed kwitnieniem. Nasiona pokrzywy kiełkują także po fermentacji, więc ziele z nasionami rozsieje pokrzywę razem z gnojówką. Tnij z dala od ruchliwych dróg, a ze stanowiska zabieraj najwyżej jedną trzecią roślin. Dzięki temu kępa odrośnie i starczy na kolejne nastawy.

Jak ograniczyć zapach gnojówki?
Postaw pojemnik w półcieniu, w kącie ogrodu, i trzymaj go przykryty. Garść mączki bazaltowej lub dolomitu wsypana do wiadra wyraźnie przytłumia zapach.
Jak rozcieńczać gnojówkę i jak często podlewać?
Pomidory i róże nawozi się co 2 tygodnie.
| Zastosowanie | Rozcieńczenie |
|---|---|
| Podlewanie gleby (pod korzeń) | 1:10 |
| Oprysk liści | 1:20 |
Podlewam wilgotną glebę, nie suchą, bo nierozcieńczona gnojówka szkodzi korzeniom. Terminy nawożenia pogłównego podaje Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego (WODR) w Poznaniu. Maliny dostają gnojówkę trzy razy: wczesną wiosną, w połowie czerwca i na przełomie lipca i sierpnia. Truskawki nawozi się na początku maja.
Co podlewać gnojówką z pokrzywy?
- Warzywa: pomidory, ogórki, kapusta, kalafior, seler, dynia.
- Owocowe: drzewa owocowe, truskawki oraz maliny (umiarkowanie, patrz niżej).
- Ozdobne i trawnik: róże, byliny, rośliny ozdobne, trawnik.
Kwiaty doniczkowe też mogą dostać gnojówkę, ale tylko stojące na zewnątrz: w mieszkaniu, na balkonie czy tarasie zapach szybko stanie się problemem.
Czy gnojówka z pokrzywy nadaje się pod pomidory?
Tak. Podlewaj nią pomidory co 2 tygodnie od przyjęcia rozsady, w rozcieńczeniu 1:10, pod korzeń. Według doradców z Poznania gnojówka uodparnia je na zarazę ziemniaczaną.
Czego nie podlewać gnojówką z pokrzywy?
Nie podlewaj nią cebuli, czosnku, fasoli i grochu ani roślin kwasolubnych: rododendronów, azalii i wrzosów. Borówkę wysoką i malinę nawoź tylko umiarkowanie.
Powody są dwa. Rośliny strączkowe, cebula i czosnek źle znoszą nadmiar azotu. Gnojówka ma też odczyn pH powyżej 7, a rośliny kwasolubne potrzebują gleby kwaśnej, więc zasadowy nawóz im szkodzi. Borówka i malina leżą na granicy: lubią niższe pH, ale znoszą małe dawki, o czym pisze niepodlewam.pl.
Jak długo może stać gnojówka z pokrzywy?
Nieprzecedzona wytrzyma w cieniu do około miesiąca, a najlepiej zużyć ją w ciągu kilku tygodni od końca fermentacji. Przecedzona i zamknięta w szczelnym pojemniku stoi dłużej.
Robię mniejsze nastawy co kilka tygodni zamiast jednej beczki na sezon. Resztki ziela po przecedzeniu wrzuć do kompostownika w ogrodzie. Liście pokrzywy przyspieszają rozkład kompostu.
Gnojówka, wyciąg czy wywar na mszyce?
Na mszyce pryska się świeżym wyciągiem albo wywarem, a gnojówka służy przede wszystkim do nawożenia. Różnica to czas przygotowania i stężenie. Wyciąg i wywar opisuje WODR w Poznaniu. Ocet, szare mydło i czosnek jako inne opryski zbiera tekst o domowych sposobach na mszyce.
| Forma | Przygotowanie | Rozcieńczenie | Do czego |
|---|---|---|---|
| Gnojówka | fermentacja 2-3 tygodnie | 1:20 (oprysk) | przede wszystkim nawóz |
| Wyciąg | zalanie na zimno, 12-24 h | 1:5 | oprysk na mszyce |
| Wywar | 0,5 kg pokrzywy gotowane 30 min w 5 l wody | 1:5, po wystudzeniu | oprysk na mszyce |
Czy oprysk z czosnku zastąpi pokrzywę?
Nie. Wyciąg z czosnku lub cebuli działa zapachem i odstrasza szkodniki, także na pomidorach, ale niczego nie nawozi. Ślimaki wyciąg z czosnku tylko odstrasza, co opisuje tekst o domowych sposobach na ślimaki.





