Sedno
Przeterminowane leki oddaje się do oznakowanego pojemnika w aptece, do PSZOK-u albo do mobilnego punktu zbiórki, nigdy do kosza ani do toalety. Nie każda apteka ma pojemnik: leki przyjmuje ta, która uczestniczy w gminnej zbiórce. Lek oddaje się w blistrze albo butelce, a kartonik i ulotka trafiają do papieru.
Które leki oddać do pojemnika?
Do pojemnika idą leki po terminie ważności i te, których nikt już nie zażyje, także suplementy. Termin ważności to wyznaczona przez producenta granica pełnej skuteczności i bezpieczeństwa (dane recepta.pl, 2026). Po jej przekroczeniu zawartość substancji czynnej może spadać, a lek może działać słabiej, wcale albo zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Do pojemnika trafiają:
- leki po terminie ważności,
- leki pozostałe po kuracji, na przykład antybiotykowej,
- leki, które zmieniły kształt, zapach albo smak.
W razie wątpliwości zapytaj farmaceutę.
Gdzie oddać przeterminowane leki?
Najbliżej jest apteka z oznakowanym pojemnikiem, a alternatywą są PSZOK (punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych) i mobilny punkt zbiórki.
| Miejsce | Co przyjmuje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Apteka z oznakowanym pojemnikiem | tabletki, globulki, czopki, syropy, roztwory, zawiesiny, suplementy | pojemnik ma tylko część aptek |
| PSZOK | przeterminowane leki oraz igły i ampułkostrzykawki | zasady przyjmowania ustala gmina |
| Mobilny punkt zbiórki | leki i inne odpady problemowe | działa objazdowo, więc liczy się miejsce i termin postoju |
| Urząd gminy, przychodnia, szpital | pojemniki na leki i odpady medyczne | lista punktów jest na stronie gminy |
Mobilny punkt istnieje na przykład we Wrocławiu: samochód SZOP (samochód zbierający odpady problemowe) staje na każdym osiedlu dwa razy w miesiącu, w dwóch miejscach (informacja wroclaw.pl z 2022 r.).
Jak sprawdzić, która apteka przyjmie leki?
Listę aptek w zbiórce publikuje gmina, bo to ona odpowiada za zbiórkę leków od mieszkańców. Wynika to z ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: gmina zapewnia warunki zagospodarowania odpadów z gospodarstw domowych. Dlatego jedna apteka przy ulicy ma pojemnik, a druga nie. Lek wydany pacjentowi staje się jego własnością (wyjaśnia aptekarski.com), a pojemnik stawia apteka, która dołączyła do gminnego systemu zbiórki.
- Otwórz stronę urzędu gminy albo mapę miasta z punktami zbiórki leków.
- Poszukaj przy wejściu do apteki naklejki i oznakowanego pojemnika.
- Gdy pojemnika nie widać, zapytaj w aptece, czy pracownik przyjmie leki.
Jak przygotować leki do oddania?
Lek oddaje się w opakowaniu bezpośrednim, czyli w blistrze, buteleczce albo tubce, a papier odkłada się osobno.
- Przejrzyj apteczkę i odłóż leki, które pasują do listy z pierwszej sekcji.
- Zdejmij kartonik i ulotkę, odłóż je do papieru.
- Tabletki zostaw w blistrach, nie wyciskaj ich.
- Syropy, krople i zawiesiny zostaw w zakręconych butelkach, nie wylewaj ich.
- Maści zostaw w tubkach.
Polecam osobne pudełko na „do oddania” obok apteczki. Przeterminowany lek ląduje w nim od razu, nie wraca na półkę i nie czeka tygodniami w szufladzie. Gdy się zapełni, zabierasz je w całości do apteki albo PSZOK-u.
Czego nie wrzucać do pojemnika na leki?
Do pojemnika na leki nie wrzucaj (zasady zbiórki z odpady.lubin.pl, 2025):
- igły i ampułkostrzykawki,
- strzykawki,
- termometry rtęciowe,
- zużyte materiały opatrunkowe.
Igły i ampułkostrzykawki oddaje się do PSZOK-u, czyli punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, najlepiej po zebraniu większej ilości. Część aptek przyjmuje igły i strzykawki, ale to zależy od regulaminu gminy.
W Warszawie apteki przyjmują tylko nieuszkodzone termometry rtęciowe. Zbity przyjmuje wyłącznie PSZOK albo MPSZOK, czyli mobilny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zbity termometr trzeba szczelnie zapakować w folię i pojemnik, żeby nie uwalniały się opary rtęci. Do apteki wtedy nie jedź.
Czy leki można wyrzucić do zmieszanych albo do toalety?
Nie, ani do odpadów zmieszanych, ani do kanalizacji. Przeterminowane leki to odpad niebezpieczny i nie mogą trafiać do odpadów komunalnych, więc nie obowiązują ich zwykłe zasady segregacji śmieci.
Toaleta też odpada, bo oczyszczalnia ścieków nie usuwa substancji z leków całkowicie. Pozostałości farmaceutyków, głównie hormonów, wykrywa się w wodach powierzchniowych i pitnych, a w organizmach ryb i wydr stwierdzono diklofenak, substancję przeciwbólową (dane leki.pl).
Gdzie wyrzucić kartonik, ulotkę i pusty blister?
Pusty blister trafia do różnych pojemników, zależnie od materiału (pełny podział pokazują kolory pojemników na śmieci).
| Element | Pojemnik |
|---|---|
| kartonik, ulotka | papier (niebieski) |
| blister z tworzywa i aluminium | odpady zmieszane |
| blister w całości aluminiowy | metale i tworzywa sztuczne (żółty) |
Mój test jest prosty: jeśli przez blister widać tabletkę, jest z tworzywa i aluminium i idzie do zmieszanych. Srebrny blister, przez który nic nie widać, to samo aluminium, więc ląduje w żółtym. Rozstrzygnięcie podaje o2.pl, a ostatnie słowo ma regulamin gminy.
Czy niepotrzebne leki można komuś oddać?
Nie, nie wolno ich oddawać innym ani sprzedawać w internecie. Jest to nielegalne, a warunki przechowywania cudzego leku są nieznane (podaje zdrowie.wprost.pl). Leki po zmarłej osobie i takie, które mają jeszcze dobrą datę ważności, też oddaje się do pojemnika.
